İZNİK’TE TARİH ARAŞTIRMA MERKEZİ BÖLGESEL HAFIZAYA DÖNÜŞÜYOR İrfan Aydın: “İznik’te Kurulan Bu Arşiv Örnek Olmalı”

04.02.2026 00:55

Araştırmacı gazeteci, 3. Göz Medya Genel Koordinatörü İrfan Aydın, İznik'te gerçekleştirdiği önemli temaslar kapsamında İznik Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Tarih Araştırma Merkezi'ni ziyaret etti. Tarihi Süleymanpaşa Medresesi içerisinde yer alan merkezde uzun süreli bir inceleme ve araştırma yapan Aydın, arşivlerin taşıdığı tarihsel değere dikkat çekti.
Ziyarette Aydın'a, tarihçi, gazeteci ve yazar, 3. Göz Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Muharrem Değirmen de eşlik etti. İki isim, arşivde yer alan belgeleri tek tek inceleyerek merkezin hem akademik çalışmalar hem de yerel tarih yazımı açısından üstlendiği role vurgu yaptı.
TARİHİ MEKÂNDA YAŞAYAN ARŞİV
İznik'in köklü tarihini yansıtan ve Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan çok sayıda belgenin muhafaza edildiği Tarih Araştırma Merkezi, Süleymanpaşa Medresesi'nin tarihi dokusu içerisinde hizmet veriyor. Medrese yapısı, yalnızca bir sergileme alanı değil, aynı zamanda yaşayan bir araştırma mekânı olarak işlev görüyor.
Merkezde bulunan tapu kayıtları, şer'iye sicilleri, vakfiye belgeleri, eski haritalar, fotoğraflar ve yazılı kaynaklar, İznik'in sosyal, kültürel ve ekonomik geçmişine ışık tutuyor. Bu yönüyle arşiv, yerel tarih meraklılarının yanı sıra akademisyenler ve araştırmacılar için de önemli bir başvuru noktası konumunda bulunuyor.
MERKEZ SORUMLUSUNDAN DETAYLI BİLGİLENDİRME
Ziyaret sırasında Tarih Araştırma Merkezi sorumlusu İbrahim Tektaş, merkezin kuruluş süreci, arşivleme çalışmaları ve araştırmacılara sunulan imkânlar hakkında kapsamlı bilgi verdi. Tektaş, arşivde yer alan belgelerin büyük bölümünün tasnif ve dijitalleştirme sürecinden geçirildiğini, böylece hem korunmasının sağlandığını hem de erişimin kolaylaştırıldığını ifade etti.
KAĞAN MEHMET USTA'NIN VİZYONUNA VURGU
İncelemeler sırasında değerlendirmelerde bulunan İrfan Aydın, İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta'nın bu merkezin hayata geçirilmesindeki vizyonuna dikkat çekti. Aydın, yapılan çalışmanın yalnızca İznik için değil, Bursa ve çevre ilçeleri kapsayan geniş bir bölge için çok değerli bir tarih arşivi kazandırdığını vurguladı.
Aydın, böylesi merkezlerin yalnızca geçmişi saklayan yapılar olmadığını, aynı zamanda geleceğin doğru okunmasını sağlayan hafıza mekânları olduğunu belirterek, İznik'te oluşturulan bu arşivin bölgesel tarih çalışmalarında önemli bir referans noktası olacağını ifade etti.
TARİHLE UĞRAŞAN BİR GAZETECİ GÖZÜYLE ARŞİVİN ÖNEMİ
Ziyarete katılan Muharrem Değirmen ise, uzun yıllardır tarih arşivlerini aktif şekilde kullanan bir araştırmacı olarak merkezin önemine işaret etti. Değirmen, yerel tarih çalışmalarının sağlıklı yürütülebilmesi için birincil kaynaklara erişimin hayati olduğunu belirterek, İznik Tarih Araştırma Merkezi'nin bu ihtiyaca güçlü bir yanıt verdiğini dile getirdi.
İZNİK'TEN BÖLGESEL TARİH ÇALIŞMALARINA AÇILAN KAPI
İznik Belediyesi tarafından hayata geçirilen Tarih Araştırma Merkezi, belediyenin kültürel mirasa yaklaşımını somutlaştıran önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Merkez, yalnızca geçmişin belgelerini korumakla kalmıyor; aynı zamanda araştırma, yayın ve akademik çalışmalara zemin hazırlayarak İznik'i tarih çalışmalarında bir çekim merkezi haline getiriyor.
Gerçekleştirilen ziyaret, İznik'in binlerce yıllık tarihinin kayıt altına alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması yolunda atılan adımların ne denli önemli olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Haber-Enbiya Bakır / 3. Göz HRA