Üçüncü Göz Gazetesi: Adalet Mülkün Temelidir

"Adalet mülkün temelidir."

Bu cümle, sadece bir vecize değil; bir medeniyetin ayakta kalma şartıdır.

İslam'da adalet, tali bir erdem değil; dinin, toplumun ve devletin omurgasıdır.

Kur'an-ı Kerim'de ve Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hadislerinde adalet, defalarca ve özellikle vurgulanır. Üstelik bu adalet, yalnızca Müslümanlar için değil, bütün insanlık içindir.

Bu yüzden İslam, yöneticiden önce "Müslüman" olmayı değil, "adil" olmayı şart koşar.

Kur'an'da her cuma hutbelerde okunan şu ayet, bu hakikati açıkça ortaya koyar:

"Şüphesiz Allah, adaleti, iyiliği, akrabaya yardım etmeyi emreder; hayasızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar."

(Nahl Suresi, 16/90)

Bu ayet, adaletin İslam'daki merkezî konumunun özetidir.

Hz. Peygamber (s.a.v.) de bu gerçeği şu hadisle pekiştirir:

"Adil devlet başkanları ve idareciler, kıyamet gününde Allah'ın yanında nurdan minberler üzerindedir." (Müslim)

Ancak önemli bir nokta vardır:

Bir yöneticinin Müslüman olması, otomatik olarak adil olacağı anlamına gelmez.

Tarih bunun en açık şahididir. Müslüman kimliğe sahip olduğu hâlde zulmüyle anılan yöneticiler de olmuştur; inancı farklı olduğu hâlde adaletiyle öne çıkanlar da.

Kur'an bu konuda nettir:

"Ey iman edenler! Allah için adaleti ayakta tutun. Bir topluma olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adil olun; bu, takvaya daha yakındır."

(Maide Suresi, 5/8)

Bu ayet, adaletin; öfkeye, kimliğe, dine, aidiyete göre eğilip bükülemeyeceğini açıkça söyler.

Tarih Ne Söylüyor?

İslam tarihinde, Müslüman olup zalimce davranan yöneticiler olduğu gibi, gayrimüslim olup adaletle hükmedenler de olmuştur.

Müslüman olup zulmüyle anılanlara örnek vermek gerekirse:

Haccac bin Yusuf es-Sekafî, Emeviler döneminde Irak valisi olarak son derece sert ve acımasız bir yönetim sergilemiştir. İsyanları bastırma bahanesiyle halkı ezmiş, şehirleri yakıp yıkmış, binlerce insanın canına mal olan uygulamalara imza atmıştır.

Yezid bin Muaviye, Müslüman bir halife olmasına rağmen Kerbelâ'da Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt'e karşı sergilenen zulmün sembol ismi olarak tarihe geçmiştir. Bu hadise, İslam tarihinin en büyük trajedilerinden biridir.

Buna karşılık, gayrimüslim olup adaletle anılan yöneticiler de vardır:

Büyük İskender, pagan inançlara sahip olmasına rağmen fethettiği topraklarda yerel halkın inançlarına karışmamış, kültürlere saygı göstermiş ve adaletli bir idare kurmaya çalışmıştır.

Cengiz Han, her ne kadar savaşlarıyla bilinse de, kurduğu hukuk sistemiyle (Cengiz Yasası) imparatorluk içinde düzeni sağlamış, ticaret yollarını güvence altına almış ve farklı inançlara hoşgörü göstermiştir.

Osmanlı'dan Adalet Örnekleri

Osmanlı tarihinde ise adaletle anılan padişahlar özellikle dikkat çeker.

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'u fethettikten sonra şehrin gayrimüslim halkına adaletle davranmış, Ortodoks Kilisesi'ni koruma altına almış, Patrik Gennadios'u bizzat göreve getirmiştir.

Kanuni Sultan Süleyman, "Kanuni" unvanını adaletli yönetimi sayesinde almıştır. Tartışmalı kararları olsa da, genel yönetim anlayışı adalet üzerine kuruludur.

Tüm bu örnekler bize şunu gösterir:

Dinî kimlik ile adalet arasında her zaman doğru orantı yoktur.

Hülâsa-i Kelâm

İslam, adaleti her şeyin üstünde tutar.

Bir yöneticinin Müslüman olması, adil olacağının garantisi değildir.

Aynı şekilde, bir ateist de adil olabilir.

İslam'ın öngördüğü ideal yönetim, kimliğe değil adalete dayanan bir yönetimdir.

Hz. Ömer'in (r.a.) asırları aşan şu sözü, bu meselenin en sade özetidir:

"Adalet mülkün temelidir."

Adalet yoksa ne devlet ayakta kalır ne de din.

Bu yüzden Müslüman olup zalim olan bir yönetici, toplum için en büyük tehlikelerden biridir.

İnanç, bireysel bir tercihtir.

Adalet ise toplumun ortak hakkıdır.

Mustafa AYDIN / diğer yazıları

•Adalet Mülkün Temelidir 03 00:00:00.02.2026
•BORÇ OSMANLI’DAN KALDI, ÖDEMEK CUMHURİYET’E DÜŞTÜ 28 00:00:00.01.2026
•İhtişamın Gölgesinde Eriyen Saygı 20 00:00:00.01.2026
•Temelden Gelen Sesler 15 00:00:00.01.2026
•Mağdurun Maskesi ve Demokratik Görünümlü İktidarların Sonu 07 00:00:00.01.2026
•Rahmet Ölümü Beklemez 02 00:00:00.01.2026
•Bozkırdan Yükselen Cumhuriyet 24 00:00:00.12.2025
•“Gördüğü insan kardeşini sevmeyen, görmediği Allah’ı sevemez.” 17 00:00:00.12.2025
•Köyleri Boşalttık, Şimdi Şehirlerde Konut Arıyoruz 10 00:00:00.12.2025
•Bir Ülkenin Kriterleri Bozulursa 03 00:00:00.12.2025
•Bu Gençliği Kim Bu Hale Getirdi? 27 00:00:00.11.2025
•Bir Liderin Ardından: 10 Kasım 10 00:00:00.11.2025
•Takke, Türban, Saray ve Medeniyet 05 00:00:00.11.2025
•Aydınlanma: Akılla Başlayan Yolculuk 29 00:00:00.10.2025
•Tefekkür 22 00:00:00.10.2025
•“Kutsal Liderler Ülkesi” 14 00:00:00.10.2025
•Körlük ve Vicdan 08 00:00:00.10.2025
•Ahlak Yerine Marka, Vicdan Yerine Dedikodu 02 00:00:00.10.2025
•Silahsız Kuvvetler ve Sessiz Yığınlar 25 00:00:00.09.2025
•Havadan Gelen Zehir mi, Yoksa Yaşadığımız Çağın Bedeli mi? 17 00:00:00.09.2025
•Taraf Olacaksak Ahlâkın ve Adaletin Tarafında Olalım 10 00:00:00.09.2025
•Zamanın İçinde Ölmeden Yaşamak 03 00:00:00.09.2025
•Özgürlüğün Sonsuz Nefesi 29 00:00:00.08.2025
•Aynı Ülkede, Ayrı Dünyalar 20 00:00:00.08.2025
•Zekâ Kalabalıkta Erir mi? – Ringelmann Etkisinden Günümüze Akıl Tembelliği 12 00:00:00.08.2025
•Müritleşen Zihinler ve İki Yakanın Ortasında Kalanlar 05 00:00:00.08.2025
•Bilgiye Savaş Açanların Karanlığında Yaşamak 29 00:00:00.07.2025
•EMEKLİ BİR PROFESÖRÜN FERYADI ÜZERİNE 15 00:00:00.07.2025
•Din Adamı Yoktur, Dindar İnsan Vardır 02 00:00:00.07.2025
•Harfleri Kutsadık, Hakikati Kaybettik 25 00:00:00.06.2025
•KAŞGAR’DA BAŞLAYAN MÜCADELE 18 00:00:00.06.2025
•YELPAZEYE DÖNÜŞEN SADAKAT: AKLINI KİRAYA VERENLER 11 00:00:00.06.2025
•Devletin Maliyesi mi, Bir Şirketin Bilançosu mu? 29 00:00:00.05.2025
•19 Mayıs ve Bir Milletin Yeniden Doğuşu 18 00:00:00.05.2025
•ELEŞTİRMEK SUÇ DEĞİL, SORUMLULUKTUR 13 00:00:00.05.2025
•Suçlular Dışarıda, Gazeteciler İçeride 05 00:00:00.05.2025
•Kavramlar, Kavgalar ve Kördüğüm Zihinler 22 00:00:00.04.2025
•İklim Adına Dayatılan Yeni Tutsaklık 16 00:00:00.04.2025
•Yapay Zeka Manipülasyonu ve Medya Okuryazarlığı 09 00:00:00.04.2025
•Adaletin Sessiz Çöküşü 26 00:00:00.03.2025
•Çanakkale: Ruhların Zaferi 18 00:00:00.03.2025
•Türkiye’de Siyasi Söylem Değişikliği ve Muhalefetin Çıkmazı 12 00:00:00.03.2025
•Yapay Zeka Hizmetkâr mı, Tehdit mi? 05 00:00:00.03.2025
•Kime Nasıl Anlatsak 18 00:00:00.02.2025
•Sosyal Medya ve Troll Gerçeği 12 00:00:00.02.2025
•İslam'da İktidar Sahiplerinin Adaleti 29 00:00:00.01.2025
•Çöp bidonu..! 18 00:00:00.11.2024
•"Allah'tan kork, kuldan utan" 09 00:00:00.10.2024
•Eğri taştan doğru duvar olmuyor işte. 10 00:00:00.09.2024
•Bağır, çağır, azarla, memleketi pazarla.. 08 00:00:00.07.2024
•Kültür yolunda tasarruf olmaz, festival olur..! 27 00:00:00.06.2024
•İtibar "tasarrufla olur" 31 00:00:00.05.2024
• "Her fabrika bir kaledir." 20 00:00:00.05.2024
•Fulbright mı? Full ihanet mi? 12 00:00:00.05.2024
•Unutmayın ki; sonsuz iktidar yoktur..! 18 00:00:00.04.2024
•Şiir yazamadık ama şiir gibi bir seçim yaptık.. 04 00:00:00.04.2024
•Shrinkflasyon 05 00:00:00.02.2024
•Bizi ancak utanç kurtarabilir.. 12 00:00:00.01.2024
•Zarf başka mazruf başka.. 03 00:00:00.01.2024
•Kirli çamaşırlar..! 27 00:00:00.12.2023
•Zulüm bizdense, Ben bizden değilim..! 20 00:00:00.12.2023
•Biraz oradan, biraz buradan. Artık hepsi sıradan..! 12 00:00:00.12.2023
•Samimiyet içten gelir, dilden değil.! 05 00:00:00.12.2023
•Ya tutarsa.. 15 00:00:00.11.2023
•Yeni bakanlar, eski sloganlar..! 17 00:00:00.10.2023
•Sosyal medyanın Müslüman siyasetçileri..! 12 00:00:00.10.2023
•Önceliğimiz anlamak olmalı.! 26 00:00:00.09.2023
•Aynı tas aynı hamam.. 19 00:00:00.09.2023
•Taban önemli..! 06 00:00:00.09.2023
•Ekonomik bağımsızlığı olmayan bir ülke, demokratik ve özgür olamaz..! 16 00:00:00.08.2023
•Akıl tutulması... 10 00:00:00.08.2023
•Aset mi kaldı.? 03 00:00:00.08.2023
•Sağlık, ekonomi, siyaset..! 28 00:00:00.07.2023
•Keşke yanılmış olsaydık.! 27 00:00:00.06.2023
•Ekonomik bağımsızlığı olmayan bir ülke, demokratik ve özgür olamaz..! 12 00:00:00.06.2023
• Ekonomide "bir ileri iki geri." 30 00:00:00.05.2023
•Yeni Türkiye ve yeni siyaset dili..! 17 00:00:00.05.2023
•Yordunuz artık..! 08 00:00:00.05.2023
•Bu topraklarda 01 00:00:00.05.2023
•Pergel metaforu 18 00:00:00.04.2023
•Bahaneleri hep aynı..! 03 00:00:00.04.2023
•İtibardan tasarruf olmaz diyenlere itibar etmeyin 20 00:00:00.03.2023
•Seçim sath-ı mailine girerken 13 00:00:00.03.2023