Rakamlar Büyüyor, Gerçekler Küçülüyor: Orhangazi’de Faaliyet Raporu Masalı

01.04.2026 10:48

Orhangazi Belediyesi'nin 2024 ve 2025 faaliyet raporları birlikte incelendiğinde, belediyenin iki yıllık performansına dair kapsamlı bir tablo ortaya çıkıyor. Raporlarda yer alan yüzlerce sayfalık veri, ilk bakışta hizmet üretiminin arttığını gösterse de, detaylı analiz yapıldığında mali yapıdan hizmet kalitesine, kurumsal işleyişten şehir planlamasına kadar birçok alanda dikkat çekici sorunların devam ettiği görülüyor.
Orhangazi Belediyesi 2026 yılı Nisan ayı Meclis Toplantısı, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca 02 Nisan 2026 Perşembe günü saat 14.00'te Belediye Meclis Toplantı Salonu'nda gerçekleştirilecek. Toplantının en önemli gündem maddesi ise belediyenin 2025 yılı faaliyet raporu olacak. Söz konusu rapor, yalnızca geride bırakılan bir yılın değil, 2024 yılı ile birlikte değerlendirildiğinde son iki yıllık yönetim performansının da kapsamlı bir şekilde ele alınmasına neden olacak.
"Rakamlar büyüyor, gerçekler küçülüyor" ifadesi, Orhangazi Belediyesi'nin faaliyet raporlarına bakıldığında sadece bir eleştiri değil, ortaya çıkan tablonun özeti niteliğinde duruyor. Çünkü ortada büyüyen bütçeler, artan gelir kalemleri ve kağıt üzerinde yüzde 100'lere ulaşan performans göstergeleri var; ancak aynı raporların satır aralarında vergi tahsilatındaki düşüş, harcama kapasitesindeki gerileme, borç yapısındaki belirsizlik ve sosyal belediyecilikteki ciddi boşluklar dikkat çekiyor. Bir yandan 662 milyon TL'lik gelir anlatılırken diğer yandan bu gelirin ne kadarının sağlıklı ve sürdürülebilir olduğu sorgulanmıyor; bir yandan parklar, yollar, projeler sıralanırken bu yatırımların hangi sorunu çözdüğü açıklanmıyor. Daha da önemlisi, raporlar başarıyı rakamlarla büyütürken, eksikleri görünmez kılan bir dil kullanıyor. İşte tam da bu yüzden Orhangazi'de mesele artık ne kadar iş yapıldığı değil, yapılan işlerin ne kadar gerçek, ne kadar etkili ve ne kadar doğru anlatıldığı meselesidir; çünkü büyüyen her rakam, arkasındaki gerçeği büyütmüyorsa, sadece gerçeği küçültür.
Bütçe Büyüdü, Harcama Geriledi
Faaliyet raporlarında yer alan mali veriler, belediyenin bütçe büyüklüğünde artış yaşandığını ortaya koyuyor. 2024 yılında 511 milyon TL gelir elde eden belediye, 546 milyon TL harcama yaparak yılı yaklaşık 35 milyon TL açıkla kapattı. 2025 yılında ise gelir 662 milyon TL'ye, gider 655 milyon TL'ye yükseldi ve yaklaşık 7,6 milyon TL'lik bir bütçe fazlası oluştu.
Ancak detaylı incelendiğinde, bu dengenin sürdürülebilir bir mali yapıdan kaynaklanmadığı görülüyor. 2024 yılında yüzde 89 olan gider gerçekleşme oranı, 2025 yılında yüzde 82'ye geriledi. Bu durum, bütçe büyümesine rağmen planlanan yatırımların ve harcamaların aynı ölçüde hayata geçirilemediğini gösteriyor.
Vergi Gelirlerinde Düşüş Dikkat Çekiyor
Gelir kalemleri incelendiğinde en dikkat çekici başlık vergi gelirleri oldu. 2024 yılında yüzde 83,86 olan vergi tahsilat oranı, 2025 yılında yüzde 77,92'ye geriledi. Belediyelerin en temel ve sürdürülebilir gelir kaynağı olan vergi gelirlerindeki bu düşüş, mali yapının kırılganlığını artıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Buna karşılık bağış, yardım ve diğer gelir kalemlerinde yüksek gerçekleşme oranları dikkat çekti. Bu durum, belediyenin öz gelir üretme kapasitesinde zayıflama yaşadığını ve dış kaynaklara daha fazla bağımlı hale geldiğini gösteriyor.
Borç Yapısına İlişkin Veriler Yetersiz
Faaliyet raporlarında en dikkat çeken eksikliklerden biri borç kalemlerinin açık ve karşılaştırmalı şekilde ortaya konulmaması oldu. 2024 yılında yaklaşık 511 milyon TL gelir – 546 milyon TL gider dengesizliğiyle yılı yaklaşık 35 milyon TL açıkla kapatan belediyenin, bu açığı hangi finansman araçlarıyla karşıladığı net şekilde belirtilmiyor. Aynı şekilde 2025 yılında gelir 662 milyon TL, gider 655 milyon TL olarak açıklanırken, kağıt üzerinde yaklaşık 7,6 milyon TL fazla oluştuğu ifade edilse de, geçmiş yıllardan devreden borçların ne kadarının kapatıldığı ya da yeni borçlanmaya gidilip gidilmediği raporda açıkça yer almıyor.
Örneğin, toplam bütçe büyüklüğü 2024'ten 2025'e yaklaşık 150 milyon TL artış gösterirken, bu artışın ne kadarının öz kaynak, ne kadarının borçlanma ya da finansman kalemlerinden karşılandığına dair net bir tablo sunulmuyor. Aynı şekilde faiz giderlerine ilişkin detaylı bir dağılım verilmemesi, belediyenin borç yükünün bütçe üzerindeki baskısını görünmez hale getiriyor.
Uzmanlara göre bir belediyenin mali sağlığı yalnızca gelir-gider dengesiyle değil, toplam borç stoku, borcun yıllık gelire oranı ve faiz yükü ile birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin 600 milyon TL bandında geliri olan bir belediyede borcun 200 milyon TL mi yoksa 600 milyon TL mi olduğu, mali sürdürülebilirlik açısından kritik fark yaratır. Ancak Orhangazi Belediyesi'nin faaliyet raporlarında bu tür temel göstergelerin yer almaması, mali yapının bütüncül şekilde analiz edilmesini zorlaştırıyor.
Bu nedenle faaliyet raporlarında yer alan bütçe dengesi verileri tek başına yeterli görülmezken, borç kalemlerine ilişkin detayların sınırlı kalması, mali şeffaflık konusunda en çok eleştirilen başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Yatırımlar Anlatılıyor, Etkisi Ölçülmüyor
Fen İşleri Müdürlüğü başta olmak üzere altyapı ve üstyapı yatırımları raporlarda geniş yer buluyor. Yapılan yol, kaldırım ve altyapı çalışmaları detaylı şekilde sıralanıyor. Ancak bu yatırımların şehir yaşamına ne ölçüde katkı sağladığına dair somut değerlendirmeler bulunmuyor.
Hangi projelerin hangi sorunları çözdüğü, yapılan yatırımların ulaşım veya altyapı problemlerine etkisi gibi konuların raporlarda yer almaması, faaliyetlerin sonuç odaklı analiz edilmediğini ortaya koyuyor.
Ruhsatlandırmada Artış, Denetimde Soru İşaretleri
Ruhsat ve denetim alanında 2024 yılında yüzde 56 seviyesinde kalan ruhsatlandırma oranı, 2025 yılında yüzde 98'e yükseldi. Bu artış önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken, denetim süreçlerinin sürekliliği ve kayıt dışı işletmelerin durumu konusunda net veriler bulunmaması dikkat çekiyor.
Sosyal Belediyecilikte Zayıf Görünüm
2025 yılı faaliyet raporunda sosyal belediyecilik açısından bazı eksiklikler öne çıkıyor. Mahalle çalıştaylarının yapılmamış olması ve engelli bireylere yönelik aktivite alanlarının bulunmaması, katılımcı yönetim anlayışı ve sosyal kapsayıcılık açısından eleştiriliyor. Bu durum, belediyenin fiziki yatırımlara ağırlık verirken sosyal politikalar konusunda aynı düzeyde bir performans sergileyemediği şeklinde değerlendiriliyor.
02 Nisan 2026 tarihinde yapılacak meclis toplantısında görüşülecek 2025 faaliyet raporunun, belediyenin mali yapısı, hizmet üretim kapasitesi ve yönetim anlayışı açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi bekleniyor.
2024 yılına göre bazı alanlarda iyileşme sinyalleri bulunsa da, özellikle vergi tahsilatındaki düşüş, harcama kapasitesindeki gerileme, borç yapısındaki belirsizlik ve sosyal belediyecilik alanındaki eksikliklerin toplantıda öne çıkan başlıklar arasında yer alacağı ifade ediliyor.
Orhangazi Belediyesi'nin faaliyet raporları, yapılan hizmetleri ortaya koyarken, bu hizmetlerin kente ne ölçüde katkı sağladığı ve ne kadar sürdürülebilir olduğu konusunda hâlâ net bir tablo sunmuyor. Bu nedenle gözler, meclis toplantısında yapılacak değerlendirmelere çevrilmiş durumda.
ÖZEL HABER-MUHARREM DEĞİRMEN / 3. GÖZ HRA