Üçüncü Göz Gazetesi: Mağdurun Maskesi ve Demokratik Görünümlü İktidarların Sonu

Eskiler "ateş olmayan yerden duman çıkmaz" derdi. Bazen de duman vardır ama ateş, göründüğü yerde değildir. Venezuela'daki son gelişmeleri izlerken insanın zihninde ister istemez bir kurgu oluşuyor. Paranoya değil bu; parçaları yan yana koyunca ortaya çıkan bir tablo. Bir puzzle gibi… Parçalar yerine oturduğunda, fotoğraf kendini ele veriyor.
Görünen o ki Nicolas Maduro, artık ülke içinde barınamayacağını anlamıştı. İç savaş ihtimali giderek güçlenmiş, toplumsal öfke sokaklara taşmıştı. Bu öfkenin sonunda ne iktidarın sürdürülebilirliği kalacaktı ne de kendisinin ve ailesinin güvenliği. Böyle anlarda iktidarlar ideallerle değil, hayatta kalma refleksiyle hareket eder.
Bu noktada akla şu ihtimal geliyor: Maduro, Amerika Birleşik Devletleri ile bir anlaşma yaptı.
Peki bu anlaşmada ne verdi? Büyük ihtimalle ülkesinin kaynaklarını, siyasi manevra alanını ve geleceğini…
Karşılığında ne aldı? Kendisinin ve ailesinin can güvenliğini.
Ortaya konan senaryo son derece hesaplıydı. ABD, Maduro'yu derdest edilmiş, mağdur edilmiş bir lider gibi göstererek dünyaya açık bir güç mesajı verdi. Maduro ise iktidarı kaybetmiş ama hayatta kalmış bir figür olarak sahneden çekildi. Herkes kendi açısından "kazandığını" düşündü. Kaybeden ise yine Venezuela halkı oldu.
Peki içeride insanlar, vatandaşlar, güvenlik güçleri ve kurumlar neden bu sürece güçlü bir itiraz göstermedi? Çünkü çoğu kişi şunu düşünüyordu: Maduro başka türlü gitmeyecekti. Onlar Maduro'dan kurtulduklarını sandılar;
Maduro da onlardan kurtulduğunu… Aynı olay, iki taraf için de farklı bir "kurtuluş" duygusu yarattı.
Burada asıl mesele yalnızca Maduro'nun şahsı değildir. Maduro, klasik anlamda bir diktatörden ziyade; sandıkla gelen ama iktidarı bırakmamak adına demokrasinin sınırlarını zorlayan, demokratik görünümlü fakat otoriter refleksler taşıyan bir yönetim anlayışının temsilcisiydi.
Demokrasi vardı ama gerektiği kadar. Kurumlar vardı ama bağımsızlıkları tartışmalıydı. Hukuk vardı ama herkes için eşit hissedilmiyordu.
İşte bu tür yönetimlerin sonu genellikle böyle olur. "Özgürlük" söylemiyle başlayan süreç, zamanla başkalarının özgürlüğünün kısıtlanmasına sessiz kalınan bir düzene dönüşür. Bugün bana dokunmayan adaletsizlik, yarın beni de vurur gerçeği ise çoğu zaman çok geç anlaşılır.
İnsanlar istikrar adına susar, "şimdi sırası değil" diyerek hukuksuzlukları tolere eder. Başkalarının özgürlüğü kısıtlanırken göz yumar. Ama güç kişiselleştiğinde, kurumlar işlevini yitirdiğinde, ülke bir gün dış pazarlıkların konusu hâline gelir. O gün geldiğinde ne güçlü lider kalır ne de gerçek bir bağımsızlık.
Venezuela'da yaşanan ya da yaşanmış olabilecek hikâye tam olarak budur. Bir lider kendi güvenliğini sağlarken, bir ülkenin geleceği masaya sürülmüştür. Halk kısa vadede bir "kurtuluş" hissi yaşamış olabilir; ama uzun vadede ülkenin kaynaklarının kimlerin eline geçtiği asıl sorudur.
Tarih defalarca gösterdi ki:
Demokratik görüntü altında kurulan otoriter düzenler, eninde sonunda ülkeyi halkın değil, güç sahiplerinin karar verdiği bir noktaya sürükler.
Ve özgürlük, başkasının özgürlüğü savunulmadan asla kalıcı olmaz.

Mustafa AYDIN / diğer yazıları