Vatandaş da Haklı, Fırıncı da Pide Zammının Perde Arkası

18.02.2026 11:03

Orhangazi'de pide fiyatlarına yapılan zam, ilçe gündeminin en çok tartışılan ekonomik başlıklarından biri haline geldi. Artan yaşam maliyetleri nedeniyle vatandaşlar yeni fiyatlardan rahatsızlık duyarken, fırıncılar ise son bir yıl içinde yükselen üretim giderlerinin artık taşınamaz noktaya geldiğini dile getiriyor. Ortaya çıkan tablo, bir tarafın tamamen haklı olduğu değil; ekonomik şartların hem tüketiciyi hem üreticiyi sıkıştırdığı bir denge krizini gözler önüne seriyor.
Vatandaş cephesinde temel itiraz noktası, günlük tüketim alışkanlıklarının giderek pahalanması. Özellikle dar gelirli kesim için pide, sofraların vazgeçilmez ürünlerinden biri olarak görülüyor. Art arda gelen zamların aile bütçesine doğrudan etkisi olduğu ifade edilirken, fiyat artışlarının kontrol altına alınması yönünde beklentiler de yükseliyor. Ancak diğer tarafta, fırıncı esnafının açıkladığı maliyet verileri, fiyat artışlarının yalnızca bir tercih değil, zorunluluk olarak gündeme geldiğini ortaya koyuyor.
HAMMADDE MALİYETLERİ BİR YILDA KATLANDI
Orhangazi Esnaf Odası tarafından zam tarifesi öncesinde hazırlanan maliyet analizleri, üretim giderlerindeki dramatik artışı somut rakamlarla ortaya koydu. Buna göre, pide üretiminin temel girdilerinde son bir yıl içinde neredeyse iki katı aşan artışlar yaşandı.
Un fiyatı 2025 yılında çuval başına 580 TL seviyesindeyken, 2026 yılında 1200 TL'ye çıktı. Benzer şekilde susam çuvalı 1470 TL'den 2350 TL'ye yükseldi. Yumurta kolisi 50 TL'den 120 TL'ye çıkarak ciddi bir maliyet baskısı oluşturdu. Üretimde kritik öneme sahip maya ise 610 TL'den 1950 TL seviyesine ulaşarak en sert artış kalemlerinden biri oldu.
Fırıncılar, bu artışların yalnızca hammaddeyle sınırlı kalmadığını, üretim zincirinin tamamına yayıldığını belirtiyor. Yardımcı ürünler ve ambalaj maliyetlerinde de artış dikkat çekiyor. Poşet kilosunun 68 TL'den 98 TL'ye yükselmesi bile tek başına küçük görünse de, aylık toplam gider hesabında önemli bir kalem haline geliyor.
ENERJİ VE SABİT GİDERLER FIRINLARI ZORLUYOR
Pide üretiminde en ağır yüklerden biri enerji maliyetleri olarak öne çıkıyor. Elektrik ve doğalgaz giderleri 2025 yılında en az 70 bin TL seviyesindeyken, 2026 yılında en az 128 bin TL'ye yükseldi. Bu artış, özellikle gece üretim yapan fırınlar açısından ciddi bir finansal baskı anlamına geliyor.
Buna ek olarak muhasebe giderlerinde yaşanan artış da işletmeleri doğrudan etkiliyor. Aylık en düşük limitte muhasebe gideri 10 bin TL'den 22 bin TL'ye çıktı. Yakıt fiyatlarındaki yükseliş de dağıtım ve lojistik maliyetlerini artırdı. Litresi 27 TL olan yakıtın 55 TL seviyesine çıkması, ürünün üretimden satış noktasına ulaşana kadar geçen süreçte ek maliyet anlamına geliyor.
Sigorta primlerinde ise 2025'ten 2026'ya yüzde 35'lik artış yaşandığı belirtiliyor. Fırıncılar, tüm bu kalemler birleştiğinde üretim maliyetinin sürdürülebilir seviyenin üzerine çıktığını savunuyor.
PİDE, EKMEKTEN DAHA FAZLA EMEK İSTİYOR
Sektör temsilcileri, pide üretiminin standart ekmek üretiminden farklı ve daha yoğun emek gerektirdiğine dikkat çekiyor. Hamurun tekne aşamasından tezgâha gelerek pişirilmeye hazır hale gelmesi sürecinde en az yedi ayrı el işçiliği aşamasından geçtiği ifade ediliyor. Bu durum, işçilik maliyetlerinin pide üzerinde daha yüksek olmasına neden oluyor.
Fırıncı esnafı, artan asgari ücret, personel giderleri ve sosyal sigorta yükleriyle birlikte üretim sürecinin her aşamasında maliyet baskısı yaşadıklarını belirtiyor. Ustalar, "Pide sadece bir hamur değil, ciddi el emeği isteyen özel bir ürün" değerlendirmesini yapıyor.
ZAM SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Kamuoyunda sıkça dile getirilen konulardan biri de fiyat artışlarının kim tarafından belirlendiği. Orhangazi Esnaf Odası yetkilileri, zam kararının doğrudan oda tarafından alınmadığını vurguluyor. Süreçte esnafın talebi dilekçe ile odaya iletiliyor. Oda, bu başvuruyu resmi yazı ile Bursa Ticaret Müdürlüğü'ne, valiliğe ve BESOB'a bildiriyor. Nihai değerlendirme ve tarifelendirme ise ilgili resmi merciler tarafından yapılıyor.
Bu nedenle zam kararı, tek taraflı bir uygulama değil; maliyet analizleri ve resmi prosedürler doğrultusunda şekillenen bir süreç olarak tanımlanıyor.
EKONOMİK GERÇEKLERİN ORTASINDA İKİ TARAFLI SIKINTI
Gelinen noktada ortaya çıkan tablo, hem vatandaşın hem de üreticinin ekonomik baskı altında olduğunu gösteriyor. Vatandaş, alım gücünün düşmesi nedeniyle temel gıda ürünlerindeki artışa tepki gösterirken; fırıncı esnafı ise artan maliyetler karşısında ayakta kalabilmek için fiyat güncellemelerinin kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
Uzmanlara göre, bu durum yalnızca yerel bir sorun değil; ülke genelinde birçok sektörde yaşanan maliyet enflasyonunun bir yansıması niteliğinde. Özellikle enerji, hammadde ve lojistik giderlerindeki artışın gıda fiyatlarını doğrudan etkilediği belirtiliyor.
ORHANGAZİ'DE DENGE ARAYIŞI
Orhangazi'de pide zammı üzerinden yaşanan tartışma, esnaf ile tüketici arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme getirdi. Bir yanda geçim mücadelesi veren vatandaş, diğer yanda artan giderler karşısında işletmesini ayakta tutmaya çalışan fırıncı esnafı bulunuyor. Her iki tarafın da haklı gerekçeleri olduğu bu süreçte, kalıcı çözümün yalnızca fiyat tartışmalarıyla değil, üretim maliyetlerini düşürecek ekonomik politikalarla mümkün olabileceği değerlendiriliyor.
İlçede önümüzdeki günlerde hem esnaf temsilcilerinin hem de ilgili kurumların yeni maliyet gelişmelerini yakından takip ederek olası düzenlemeleri gündeme alması bekleniyor. Muharrem Değirmen Özel Haber 3. Göz HRA